عید نوروز: جشنی باستانی با آداب و رسوم رنگارنگ

عید نوروز: جشنی باستانی با آداب و رسوم رنگارنگ

نوروز، جشنی باستانی که ریشه در فرهنگ و تمدن ایرانی دارد، فرا رسیدن بهار و نو شدن طبیعت را نوید می‌دهد. این عید کهن، با آداب و رسوم خاص خود، نه تنها در ایران، بلکه در بسیاری از کشورهای منطقه گرامی داشته می‌شود.

منشا پیدایش نوروز کجاست؟

نوروز یک جشن قدیمی و کهن از اقوام متعددی است که به ارث رسیده‌ است اما شناسنامه ایرانی به خود گرفته و از آن به عنوان نماد پیوند دهنده ی افراد و اقوام ایرانی ایران یاد می‌شود. نوروز، با عنوان رسمی «روز بین‌المللی نوروز»، توسط یونسکو به عنوان میراث فرهنگی و معنوی بشر به ثبت جهانی رسیده‌ و این روز یکی از روزهای مقدس و اعیاد مذهبی زرتشتیان و بهاییان نیز به‌ شمار می‌رود.

در شاهنامه نیز درباره نوروز این‌گونه آمده است: جمشید در سفر به آذربایجان دستور می‌دهد تختی برای او قرار دهند. او با تاجی پر زرق و برق بر آن تخت می‌نشیند و با تابش نور خورشید بر تاج زرینش، روشنایی و نوری وصف‌ناپذیر جهان را فرا می‌گیرد. مردم از این رویداد شادمان می‌شوند و آن روز را نوروز می‌نامند

عید نوروز: جشنی باستانی با آداب و رسوم رنگارنگ

در تاریخچه و آداب و رسوم عید نوروز پهن کردن سفره عید نوروز نیز آورده شده است. عناصر این سفره که در ایران سفره هفت سین نام دارد به دو نوع تقسیم می‌شوند:

عناصری که جنبه نمادین دارند: مثل سیر، سکه، سمنو، سبزه، قرآن و …
عناصری که جنبه خوراکی و پذیرایی از مهمان را دارند: مثل انواع و اقسام آجیل، شیرینی سنتی یا امروزی
در قرن‌های گذشته، اکثر مردم فقط سالی یکبار می‌توانستند پلو بخوردند که آن هم شب نوروز بود. در این شب، همه یا اکثر مردم پلو می‌پختند و از این پلوی نوروزی برای فقرا، سلمانی‌ها، حمامی‌ها، کدخدا و روحانی محل پیشکشی می‌بردند.

انداختن سفره نوروزی، که در تاریخچه و آداب و رسوم عید نوروز جایگاه ویژه‌ای دارد، آداب و رسوم خاصی دارد. در این سفره، علاوه بر عناصر اصلی، وسایل دیگری مانند آیینه، شمع و آب نیز قرار می‌دهند.”ماهی و تخم‌مرغ رنگی نیز از جمله نمادهای عید نوروز هستند که در سفره هفت‌سین قرار می‌گیرند.

 شرح معنای نمادین هفت اقلام سفره‌ی هفت‌سین

سبزه: از کاشت گندم حاصل می‌شود و نماد تولد دوباره‌ی طبیعت است.

سمنو: خوراکی شیرین شبیه پودینگ که جوانه‌های گندم تهیه می‌شود و نماد لحظات شیرین زندگی است.

سیب: سیب سرخ نماد زیبایی است.

سنجد: میوه‌ای شیرین به اندازه توت سفید است و نماد عشق می‌باشد.

سیر: نماد سلامت است.

سماق: ادویه ایرانی که نماد رنگ سپیده‌دم قبل از طلوع خورشید و پیروزی نور بر تاریکی است.

سرکه: نماد صبر و کهن‌سالی است.

“سال نو مبارک”